Zorg in Aalsmeer: Zorgboerderij Inner-Art

Door: Jan Dreschler. De zorgsector lijkt steeds meer het zorgenkindje te worden van de Nederlandse samenleving. We horen over stijgende kosten, personeelsgebrek, falende zorg en toenemende vergrijzing met als gevolg daarvan een groter beroep op diezelfde zorg. Maar hoe is het eigenlijk in Aalsmeer gesteld met zorg en welzijn. In een aantal interviews met sleutelfiguren zoekt AalsmeerVandaag naar een antwoord op die vraag. In de reeks artikelen gaan we dit keer net over de gemeentegrens, naar zorgboerderij Inner-Art aan de Vuurlijn in De Kwakel staat.

‘Het is hier min of meer één grote familie’

Achttien jaar geleden begonnen Rein en Gera Hoogendoorn er met hun avontuur dat uitgroeide tot een unieke voorziening in de regio. Geleidelijk wordt het bedrijf thans overgedragen aan hun dochters Annemijn en Geranne.

In de aanloop naar een gesprek met Gera worden in een grote gezellige ruimte de werkzaamheden voor die dag verdeeld. Wat opvalt is de warme open sfeer die er hangt. Dit voelt met recht, zoals de website zegt, als een liefdevolle plek voor jong en oud.

Niet in een hokje
Boerendochter Gera Hoogendoorn-Verhoef (70) is van vele markten thuis. Behalve haar opleiding in de zorg denkt ze na over de zin van het leven, heeft diverse publicatie op haar naam staan en maakt tekeningen die het innerlijk van de mens symboliseren. Gera is niet in een hokje te stoppen. Ze wil mensen bewust maken van de zin van het leven. De oorsprong van die wens is christelijk, terwijl ze niet echt een kerkmens is. Het is liefde voor mensen die haar drijft.

‘Dat kan ik ook’
Het boerenbedrijf van haar ouders stopte vanwege de bouw van ziekenhuis Amstelland en later werd het bedrijf aan de Noorddammerweg waar Rein werkte, beëindigd vanwege de omlegging van de N201. Dit was het moment om aan de Vuurlijn een zorgboerderij te beginnen. Het begin was eigenlijk heel toevallig. “Ik stond op de markt met mijn tekeningen en in de kraam naast mij stond een zorgboerin die vertelde over het werk op de zorgboerderij en de landelijke koepel Landzijde die zorgboeren organisatorisch ontzorgt. Toen dacht ik, dat kan ik ook!”
En zo ging het van start.

De naam Inner-Art (innerlijke kunst) geeft wel een beetje aan waar het haar om gaat: kunst om je innerlijk te beleven en je creativiteit te uiten.
Op de boerderij is altijd van alles te doen. Er is een groentetuin, een kokerij, een boerderijwinkel en de verzorging van de dieren. Je komt er behalve de alpaca’s, de schapen, de eenden en de kippen ook hond Boomer tegen. De varkentjes Bacon en Zwoerd zijn van de partij en ook enkele geiten Jut, Marmer, Peper en Poeder.

Intensiteit
De cliënten zijn onderverdeeld in drie groepen: Reiger, Nannes en Mijnes, elk met hun eigen karakter. Het zijn namen die spontaan zijn ontstaan. Reiger is een samenvoeging van Rein en Gera, Nannes is de groep van Geranne en Mijnes die van Annemijn.
Voor elke nieuwe cliënt wordt een goede groep gezocht. Dat heeft te maken met de intensiteit van het werk dat in die groep gedaan wordt, maar ook worden mensen gemixt op basis van hun kunnen, talenten en skills. In alle gevallen is er goede begeleiding en wordt maatwerk geboden. “Daarbij hebben we de neiging heel ver te gaan. Als iemand eenzaam is, dan leggen we ook in het weekend contact door een appje en soms door mensen op de koffie uit te nodigen, of iets te ondernemen.”

Natuurlijk zijn er ook situaties dat je aan de grens komt van wat mogelijk is. “Als er sprake is van agressiviteit bijvoorbeeld, wordt het wel moeilijk om nog met elkaar verder te gaan.”

Veel ruimte
Inmiddels zijn er zo’n tachtig cliënten in zorg bij Inner-Art. Sommigen komen meer, anderen minder dagen. Elke dag zijn er zo’n veertig mensen aanwezig. Zoveel mensen tegelijk kan, omdat er heel veel ruimte is op de boerderij. Je kunt er mensen en activiteiten vinden, maar ook rust. Cliënten komen uit Aalsmeer, Amstelveen, Uithoorn en De Ronde Venen. Naar schatting zijn er zo’n dertig cliënten uit Aalsmeer. Allen hebben een indicatie voor dagopvang.

Veel mannen
Mensen kiezen voor Inner-Art omdat er veel buitenactiviteiten zijn en verder om de sfeer. Het is er gemoedelijk en ongedwongen. Het valt op dat er relatief veel mannen zijn, maar dat heeft mogelijk te maken met het feit dat die hun leven misschien vaker buiten gewerkt hebben of meer bezigheden zoeken.

‘Je mag er zijn’
Als het gaat om de manier van omgaan met cliënten, dan is er volgens Gera bij jonge mensen wel enige stimulans om actief te zijn, “gewoon omdat het goed is voor hun geestelijk en lichamelijk welbevinden. Voor de mensen die ouder zijn wordt er meer gekeken naar wat iemand nog kan en of hij er nog plezier aan beleeft. Het is min of meer één grote familie. Je mag er zijn wie je ook bent en wat je ook kunt. Maar om er te zijn is het redelijk om op jouw niveau een tegenprestatie te leveren. Door de gemoedelijke huiselijke sfeer zien we ook veel van wat zich buiten de zorgboerderij afspeelt en geven dit door aan de ambulante begeleiders. Er is volop overleg over cliënten met de persoonlijk begeleiders, casemanagers, huisartsen enzovoort.”

Nieuwe generatie
Er wordt momenteel nagedacht over de overdracht aan de volgende generatie. “We zijn hier al drie jaar mee bezig. De dochters hebben een sociaalpedagogische opleiding. We hebben bij de overdracht ook goed gekeken waar ieders kracht zit en op basis daarvan de taken verdeeld.”
Gera trekt zich geleidelijk terug, maar is zo nodig beschikbaar om de nieuwe generatie met raad en daad terzijde te staan.

Het gesprek gaat over de punten van zorg. “De cliënten zijn tegenwoordig bij binnenkomst in een slechtere conditie dan voorheen. Dat vraagt om meer en andere begeleiding, dus we moeten ons daaraan aanpassen. Mensen hebben ook de neiging zich te laat aan te melden vanuit de gedachte: ik moet zo lang mogelijk thuis blijven.”

Wachtlijsten zijn er niet, maar wel wordt bij elke aanmelding een intake gedaan en daarbij wordt in overleg met partner en hulpverleners bepaald hoe urgent plaatsing is. Inner-Art beschikt over een vast team met drie personeelsleden. Daarnaast zijn er zo’n 32 vrijwilligers die zich inzetten voor de zorgboerderij. Een punt van zorg is wel dat de vrijwilligers steeds ouder worden en jonge mensen zich nauwelijks aanmelden.

Met name de financiële rompslomp wordt voor een groot deel verzorgd door de overkoepelende organisatie Landzijde die de wmo-contracten met de gemeentes afsluit en de verantwoording doet over de gelden. Verder regelen ze de kwaliteitsborging. Daarnaast zijn er op locatie natuurlijk ook de inspecties door de GGD en de gemeente.

Courgetteplanten gerooid
Je maakt heel veel mee op een zorgboerderij en Gera kan daar boeiend over vertellen. “Ik herinner me iemand met dementie die als opdracht had om drie afgestorven courgetteplantjes te verwijderen. Kennelijk is dat in haar hoofd blijven rondspoken met als gevolg dat ze de volgende ochtend, geheel op eigen initiatief, alle courgetteplanten heeft gerooid.

Zo is er veel te beleven. Waar ze de tomeloze energie vandaan haalt voor al die activiteiten? “Alles wat je met je hart doet, kun je heel lang volhouden.”

(Foto’s: Jaap Maars)

In de serie Zorg in Aalsmeer verschenen deze artikelen:
De apotheker: ‘Soms zitten we in een spagaat’
De dierenarts: ‘Euthanasie bij dieren is altijd verdrietig’
De tandarts: ‘Pijn wordt dezelfde dag verholpen’
Maatschappelijk werk: ‘Welzijn voorkomt zorg’
De fysiotherapeut: Wij zijn een afgeknepen volkje’
De huisarts: ‘Er zijn niet te weinig huisartsen, de hulpvragen zijn toegenomen’
De verloskundige: ‘Verloskunde in Aalsmeer is goed geregeld’
Ontmoetingscentrum: ‘Nieuwe generatie met andere wensen’
Zorggroep Aelsmeer: ‘Denk na over je oude dag’
Zorgcentrum Kloosterhof : ‘Huisvesting is ons grootste probleem’