De Spil 25 jaar: opening kerk was kroon op het werk van pioniers

Door: Jaap Overbeek. Zondag 25 oktober viert de protestantse gemeente Kudelstaart het 25-jarig bestaan van De Spil met een feestelijke kerkdienst om 10 uur. De dienst staat onder leiding van de eigen voorganger, dominee Strydom Bruwer. Muzikale medewerking verleent het Interkerkelijk Mannenkoor Haarlemmermeer onder leiding van Hans van Noord. Het thema van de dienst is ‘Levende stenen’.

Vijfentwintig jaar geleden, op zondag 28 oktober 2001, mocht de Samen-op-Weggemeente haar eigen kerkgebouw officieel in gebruik nemen na 23 jaar gekerkt te hebben in het Dorpshuis. De bouw van deze kerk was een uniek project. Deze kerk is namelijk geïntegreerd in een combinatiegebouw, waarin woningen zijn voor senioren en woningen van Stichting Ons Tweede Thuis voor verstandelijk gehandicapten die, onder begeleiding, zelfstandig kunnen wonen. Ook is er een kinderdagverblijf. Er is een gezamenlijke ontmoetingsruimte waar iedere zondag gelegenheid is om koffie te drinken na de kerkdienst. Ook door de week vinden er diverse activiteiten plaats.

Op eigen benen
De opening van dit gebouw was destijds de kroon op het werk van de pioniers die in 1978 startten met het houden van een maandelijkse kerkdienst in het Dorpshuis. Zij hadden een droom, een visie voor Kudelstaart, namelijk een zelfstandige gemeente met een eigen predikant en een eigen kerkgebouw. Deze droom werd stap voor stap verwezenlijkt. Na de proef met één keer per maand een kerkdienst, werd al snel overgestapt naar twee keer per maand en enkele jaren later naar elke zondag. In 1984 werd Kudelstaart een wijkgemeente van Aalsmeer, met een eigen kerkenraad. In 1992 kon de Samen-op-Weggemeente Kudelstaart op eigen benen staan en werd zij een zelfstandige gemeente die in 1996 haar eigen predikant kon beroepen, ds. Jan Maarten Goedhart. In oktober 2001 volgde de voltooiing van de droom, het eigen kerkgebouw De Spil. Daarmee was de protestantse kerk na 150 jaar weer terug in Kudelstaart.

De kerk in historisch perspectief

In het gedenkboek ‘Kudelstaartse geschiedenis van een grensgeval’, uitgegeven in 1988 bij de viering van het 750-jarig bestaan van Kudelstaart, beschreef drs. P.J.J.M. van Wees de geschiedenis van de Hervormde Kerk in Kudelstaart tot de opheffing in 1863. Tot dat jaar liepen gelovigen uit omliggende plaatsen zoals De Kwakel en Uithoorn via het kerkpad door de weilanden en over dijkjes naar de Hervormde Kerk in Vrouwentroost. Door de intensieve turfafgravingen in de 18e eeuw ontstonden grote veenplassen (het latere Legmeer). Hierdoor overstroomde het kerkpad regelmatig en werd de tocht voor veel kerkgangers onbegaanbaar.

Gesloten en gesloopt
Mede door het teruglopende kerkbezoek is de historische kerk van Vrouwentroost uiteindelijk in 1863 gesloten. In dat jaar, bij het afscheid van dominee Brandes, werd de Hervormde Kerk van Kudelstaart gesloten en gesloopt. De bezittingen gingen onder de hamer. In het Rechthuis in Uithoorn werden de landerijen bij opbod verkocht. De kerkleden werden verdeeld over de Hervormde gemeente van Aalsmeer en Thamen a/d Amstel. Hier eindigt de geschiedschrijving van de protestantse kerk in Kudelstaart. De focus van Kudelstaart verschoof daarna meer naar het zuiden rond de huidige RK kerk St. Jan Geboorte. Het hoofdstuk eindigt met de verzuchting: “Een hervormde gemeente is tot nu toe niet opgericht in Kudelstaart.” Echter eind jaren ’70 van de vorige eeuw werd een nieuw hoofdstuk geschreven. Een hoofdstuk dat zijn voltooiing vond met de opening van het Kerkelijk Centrum De Spil in 2001. God laat zijn kerk niet los! Nu 25 jaar later is er alle reden om stil te staan bij 25 jaar De Spil in Kudelstaart. De PG Samen-op-Weg is niet meer weg te denken uit Kudelstaart.