Moeder en dochter samen sterk in ‘De Kas’

Door: Arjen Vos. Met een sfeervolle ceremonie die begon in de Doopsgezinde kerk werd gistermiddag de Kas voor Rouwen en Vieren officieel geopend. Interkerkelijk koor Caritas zong enkele liederen, er waren toespraken waarna een optocht met lantaarndragers eindigde bij de kas op het Molenplein. Daar knipte wethouder Kabout het lint door waarna de kas van binnen en buiten bekeken kon worden.

Aalsmeer is een van de 24 locaties in het land waar deze tijd een Kas voor Rouwen en Vieren staat. Van Appingedam tot Bergen op Zoom en van Coevorden tot Ede. Maar ook in de grote steden Amsterdam, Utrecht, Groningen en Den Haag staan ze. Kassen waarin mensen terecht kunnen om te gedenken wie ze missen. Bijzonder feit: van alle kassen in het land heeft de kas in Aalsmeer verreweg de meeste vrijwilligers. In totaal zijn er zo’n 70 mensen die een shift van twee uur meedraaien.

Moeder en dochter
Een bijzonder duo vormen Jolanda en Tarinthe van Eijk. Zij staan op 22 december samen in de kas voor rouwen en vieren op het Molenplein. Voor moeder en dochter is deze dag niet toevallig gekozen. Het is de sterfdag van echtgenoot en vader Koos. In 2018 overleed hij na drie jaar ziek te zijn geweest. November en december blijven voor beiden een beladen tijd: “Als de eerste kerstlichtjes aangaan is dat wel confronterend.”

In een sfeervol ingericht Kudelstaarts hoekhuis zorgen de vogels in de achtertuin voor flink wat leven in de brouwerij. Onder de veranda en in de appelboom is het een komen en gaan van spreeuwen, mezen, duiven, mussen en halsbandparkieten die zich tegoed doen aan overvloedig gedekte tafels. “Ik heb een keer op één moment dertien verschillende soorten geteld,” zegt Jolanda.

Schrijnende tijd
Om te midden van zo’n levendige ambiance over iets verdrietigs als sterven en rouwen te praten lijkt misschien wat paradoxaal maar moeder en dochter zijn beiden zo open over het onderwerp dat het geen moment ongemakkelijk voelt. Kraakheldere details en herinneringen rondom het ziekteproces en overlijden van Koos worden gedeeld alsof het zich niet zeven jaar geleden maar vorige week afspeelde.

“Toen in 2015 vaststond dat Koos ongeneeslijk ziek was zei hij: ‘we gaan genieten wat we nog genieten kunnen’. Dat ging met ups en downs. De ene keer een opleving, dan donderde je weer in elkaar omdat het nog verder was uitgezaaid,” zo vertelt Jolanda. Eind 2018 kwam het einde in zicht. “Vanaf mijn werk in de zorg belde ik hem en kreeg ineens hele warrige antwoorden. Later volgden epileptische aanvallen en bleek het helemaal mis. We hebben een bed voor hem in de woonkamer neergezet, haalden op 24 november een kerstboom in huis, speciaal voor zijn verjaardag. Samen met onze twee dochters en zoon maar ook met hulp van familie, buren en vrienden heb ik Koos een maand lang verzorgd. Een mooie maar ook schrijnende laatste tijd. Vooral het niet meer kunnen communiceren was heel moeilijk. Gelukkig hebben we in de periode daarvoor veel met elkaar gesproken. Ook over de dood. Daar konden we samen goed over praten.”

Jolanda was erbij op het moment dat Koos overleed, samen met haar andere dochter en zoon. Tarinthe was net even de deur uit.

Door het paradijs
De kerstboom vulde zich in die tijd met gouden kartonnen ballen vol met geschreven herinneringen van familie en vrienden aan Koos. Jolanda beschrijft het als intense weken. “Het was een heel verdrietige tijd maar terugkijkend slaat de weegschaal toch meer door naar warmte dan naar verdriet.”

De uitvaart op oudejaarsdag, het maken van een stilleven van ornamentjes op het deksel van de kist. En het uitdragen door de kinderen en kleinkinderen door ‘het paradijs’ zoals Koos de achtertuin noemde, het staat in hun geheugen gegrift. “We hebben met de jaarwisseling een grote vuurpijl gevuld met briefjes afgestoken als symbolische groet aan hem,” vertelt Tarinthe die kerst en oud en nieuw nog altijd als ‘beladen’ ervaart. “Door de jaren heen is het gevoel van rouw verschillend. De ruimte eromheen wordt groter maar het gemis blijft gelijk. Rouw is iets waar iedereen een keer mee te maken gaat krijgen en wat je je hele leven met je meedraagt. Mooi is wel als je het zoals wij niet alleen hoeft te doen. Met elkaar voelt het toch warm.”

Jolanda vult aan: “Rouwen is een werkwoord, je blijft ermee bezig. Ik had nooit beseft dat het zo’n impact op je leven kan hebben. Ik dacht: je leven gaat gewoon verder, maar nee hoor. Daarom vind ik de Kas voor Rouwen en Vieren zo’n bijzonder initiatief.”

Gelijk enthousiast
Het zijn ervaringen die moeder en dochter meenemen als ze de 22^e december samen bij de Kas staan. Vorig jaar hadden ze beiden voor een ‘blind date’ ingeschreven. “Heel waardevol en mooi,” zo blikt Tarinthe daarop terug. “Ik zag het vorig jaar in de krant voorbijkomen, vertelde het aan mijn moeder en we waren er allebei gelijk enthousiast over. Als je daar staat zie je mensen soms schoorvoetend binnenkomen. De ene blijft wat langer en heeft behoefte aan een luisterend oor, de ander beleeft het liever alleen in stilte en is wat sneller weg. Je bent er indien nodig. Het is niet de bedoeling dat je als vrijwilliger je eigen verhaal gaat vertellen maar je kunt het zo goed aanvoelen als jezelf verlies hebt meegemaakt.”

Spannend
Wat de nieuwe locatie betreft zijn moeder en dochter nieuwsgierig wat het gaat doet. “Spannend. Het Molenplein ligt wat minder in de loop dan de plek voor de Action maar is wel geschikter qua sfeer. Wat meer uit de wind is ook wel fijn. We zijn heel benieuwd of mensen er speciaal voor komen,” aldus Tarinthe. “Aan ons zal het niet liggen,” zegt Jolanda, “wij promoten de kas volop.” “Ja, vult dochter aan, “want rouwen doe je niet alleen. Je hebt elkaar nodig.”

De Kas voor Rouwen en Vieren is tot en met 26 december dagelijks tussen 12 en 20 uur geopend.

(Foto’s: Arjen Vos)