Tijdens programmabegroting toont politiek zijn ware gezicht

Door: Joop Kok. (beschouwing)Afgelopen donderdagmiddag werd in de raadzaal de programmabegroting voor 2026 besproken. Een document opgesteld door het college dat aangeeft wat men wil bereiken, welke activiteiten hiervoor nodig zijn en wat dat kost. In de vergadering kreeg iedere partij tien minuten spreektijd om erop te reageren en om eventueel een amendement of motie in te dienen.

De tien minuten spreektijd werd door de meeste partijen aangegrepen om iets te zegen over hoe zij de toekomst van Aalsmeer zien. Voor de toehoorders een ‘makkie’ om al luisterend meer over het gedachtegoed van de verschillende partijen te weten te komen. Tijdens de discussie die daarop volgde, bleek niet een ieder trouw aan zijn mensbeeld.

Een samenleving die niemand laat vallen
Als eerste kreeg CDA’er Dirk van Willegen het woord. Anders dan voorgaande jaren, was zijn betoog meer dan een opsomming. Het maakte duidelijk wat voor mensbeeld en samenleving het CDA voor ogen heeft. Als voorbeeld het volgende citaat:

“Niet alle problemen kunnen door de gemeente worden opgelost. Inwoners zijn niet altijd zelfredzaam, maar kunnen ook veel zelf. Ze helpen elkaar zoveel mogelijk en waar dat te veel of te zwaar wordt biedt de gemeente hulp en ondersteuning. We weten dat niet alles maakbaar is, maar wel dat we samen sterker staan. Daar waar de gemeente ondersteunt, waar inwoners elkaar helpen, groeit vertrouwen – het cement van een gezonde samenleving….een samenleving die niemand laat vallen, ook niet als het moeilijk wordt.”

Het voorstel om de christelijke basisschool in het centrum van Kudelstaart op te nemen in de Rietpluim waar ook de Openbare- en de Antoniusschool zijn gevestigd, werd door het CDA omarmd. Men hoopt op een versnelling van de ontwikkelingen.

Naar aanleiding van de motie ‘Veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte’, stelde het CDA voor om het naargeestige busstation bij de Zwarteweg onderdeel te maken van een gebied waar ook mensen wonen die een oogje in het zeil houden. Het denkt daarbij aan het transformeren van het nabijgelegen kantoorpand naar een woonpand en het verplaatsen van het N201 gebouw, om zo ruimte te maken voor een kleinschalig appartementencomplex.

Realisme met visie
VVD’er Sissi Mijwaart stelde dat de begroting ambitie uitstraalt, “maar,” vroeg zij zich af, “kunnen wij die waarmaken of zijn het dromen die we straks moeten afblazen als de wind van Den Haag draait?” Vervolgens volgde een opsomming van plannen die uitstaan: een nieuw zwembad, nieuwe brandweerkazerne, investeringen in onderwijs, jeugdhulp, mantelzorg, kunstgrasvelden, een kindcentrum, nieuwe fietspaden, meer groen en aandacht voor duurzaamheid en de sierteelt. “Door goed beleid kunnen we dit allemaal realiseren,” stelde zij. “Maar,” vroeg zij zich af, “wat gebeurt er in het ravijnjaar 2028 wanneer de gemeentes met gigantisch landelijke bezuinigingen te maken krijgen. Hebben we voldoende buffers, zijn we toekomstbestendig? Met een groeiende zorgvraag blijven de kosten stijgen. Kunnen we blijven uitgeven zonder hervormingen?”

“De VVD kiest voor realisme met visie,” stelde zij, voor een Aalsmeer en Kudelstaart dat niet alleen mooi en fijn is om te wonen en te werken, maar ook financieel gezond.” Wat die woorden precies inhouden, maakte zij niet duidelijk. Onwillekeurig moest ik denken aan een uitspraak van Mark Rutte in 2013 tijdens een lezing over de toekomst van Nederland. “Visie is als de olifant die het uitzicht belemmert.” Volgens het woordenboek is visie een inspirerende blik op de toekomst.

Gevoel van verongelijktheid
Werner Koster van Absoluut Aalsmeer toetste het begrotingsprogramma aan een aantal kernpunten van AA. Waar voldoet het wel en waar niet. “Weet u het nog, de Aalsmeerse identiteit? Daar past een bord met als opschrift Buitenveen, niet bij. Het toepassen van de menselijke maat? Dat vraagt om meer inloopspreekuren, aanspreekbare wethouders en ambtenaren en reële burgerparticipatie,” aldus Koster. Het groen? “Dat verschraalt, wordt slecht onderhouden en de term ‘bloemendorp’ durft AA niet meer te gebruiken.”

Voor de ambities van het groenonderhoud wil Absoluut Aalsmeer zich maximaal inzetten. Evenzo voor een veilige inrichting van de Burgemeester Kasteleinweg, (“u weet wel, de weg met al die rotondes”). Op het gebied van huisvesting vindt AA dat er goede stappen zijn gezet. Wel heeft men vragen over het aanhouden van de woningbouw hoek Zwarteweg – Kasteleinweg en de illegale huisvesting van arbeidsmigranten in het voormalig Proefstation aan de Linnaeuslaan.

Over het geheel genomen was de toon van AA mild en miste ik de uiting van een gevoel van verongelijktheid, dat wat veel kiezers, al of niet terecht, aanspreekt.

Laat iedereen vrij maar niemand vallen
Marion Geisler van D66 opende met de wens dat Nederland een vlotte en constructieve formatie tegemoet gaat die de polarisatie dempt en die voldoet aan de behoefte van Nederland aan samenwerking, gemeenschapszin en lokale verbinding. “Het kan wél,” sprak ze hoopvol uit. “Ondertussen kunnen wij op lokaal niveau werken aan het versterken van vertrouwen van onze eigen inwoners: transparantie, participatie en een responsieve dienstverlening op lokaal niveau. We kunnen in co-creatie met onze inwoners en maatschappelijke organisaties, burgerinitiatieven en maatschappelijke samenwerking stimuleren en faciliteren.”

D66 streeft ernaar dat inwoners die zelfstandig kunnen leven, dat ook kunnen doen en dat er ondersteuning wordt geboden aan hen die dat nodig hebben. Met als motto: Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.

In de begroting wordt weinig over armoede gesproken. D66 staat een verruiming voor van de in Aalsmeer geldende inkomensnormen voor het gebruik van minimaregelingen naar 130 procent van de basisinkomensnorm. Dan worden er in plaats van 300, 400 kinderen geholpen.

Ze eindigde haar betoog met de oproep aan het college om tot actie over te gaan voor wat betreft nieuwe plannen voor het Fort. Het liefst wil ze het Fort in handen geven van een POM, een Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud, met de mogelijkheid er bij verhuur exclusief ruimte te geven aan kleinschalige horecavoorzieningen en ruimtes voor maatschappelijk gebruik.

Een plek in hun Aalsmeer/Kudelstaart
Ronald Fransen van GroenLinks en Jelle Buisma van de PvdA grepen in hun gezamenlijke presentatie terug op de didactische en geëngageerde toneelvorm van het vormingstheater uit het eind van de jaren ’60. Buisma dook in de huid van Aalsmeerse mensen en liet hun spreken over hun herinneringen, zorgen, dromen en hoop: Peter die wil kunnen wonen waar hij werkt, Marianne die wil dat haar kinderen hier toekomst hebben, Jan die meer rust wil om te leven, Bert die wil dat zorg weer menselijk is, Ria die warmte wil zonder angst voor de rekening, Sanne die veilig wil kunnen fietsen, Ulla die wil dat cultuur telt en Dirk die wil kunnen ondernemen.

Nee, van plaatsvervangende schaamte had ik geen last. Buisma beschikte duidelijk over een pakket acteergenen van zijn moederskant.

Net als destijds in het vormingstheater werd de boodschap door ‘interviewer’ Fransen verduidelijkt: “Eigenlijk hoorde ik steeds hetzelfde, één verlangen: maak van Aalsmeer een gemeenschap, een plek van mensen. Ze vroegen niet om meer winst of meer bezit. Ze vroegen om rust, nabijheid, fatsoen. Om een plek in hun Aalsmeer/Kudelstaart.”

Hij eindigde met de woorden: “Dit is de laatste beschouwing van GroenLinks en PvdA apart. Sociale rechtvaardigheid en klimaatrechtvaardigheid horen bij elkaar. Aalsmeer heeft een beweging nodig die zegt: we luisteren en vooral: we handelen. Het kan best.”

Onheilspellende mededeling
Judith Keessen van FlorAalsmeer begon met een onheilspellende mededeling: “Aalsmeer is niet langer de kapitein op eigen schip, we drijven steeds verder mee op de golven van de Metropoolregio Amsterdam –  MRA – en op de onderstroom van Schiphol. We krijgen beleid dat regionaal heet, maar dat in werkelijkheid de keuzes van onze inwoners steeds verder van zich afschuift. Waar wij ooit bepaalden wat in onze achter-tuin gebeurde, wordt nu aan tafels in Haarlem, Amsterdam en Schiphol besproken wat we “mogen zijn”.

Is dat wel waar, vroeg ik me af. Nee, zeg ik u, Aalsmeer heeft zijn ontwikkeling en welvaart vooral te danken aan zijn unieke ligging nabij steden als Haarlem, Leiden en Amsterdam, de toenemende welvaart van de burgerij en de ontwikkelingen op gebied van transport; de komst van luchthaven Schiphol en de aanleg van het spoor. Natuurlijk, dat ging niet vanzelf, het was wel een Aalsmeerder die gehoor gaf aan de vraag van de markt in Amsterdam om seringen te gaan kweken. Niet anders dan wat er nu gebeurt: inspelen op de vraag uit de markt. Dat dat niet altijd gunstig uitpakt voor de leefomgeving, is een gegeven waar FlorAalsmeer terecht op wijst. Al eerder gaf ze aan dat we na moeten denken over de vraag wat voor Aalsmeer we eigenlijk wensen.

Het is allemaal een keuze
Om te voorkomen dat hoofdredacteur Arjen al hoofdschuddend gaat schrappen vanwege de lengte van mijn beschouwing, beperk ik me wat betreft het verdere verloop van de vergadering tot een opvallende reactie van Dirk van Willegen op het optreden van Fransen en Buisma. “Ik heb drie kinderen en ze wonen alle drie in Aalsmeer. Ik ken hier meer fractieleden die kinderen hebben en die wonen ook gewoon in Aalsmeer. Het frame dat de kinderen niet meer in Aalsmeer kunnen wonen, dat de politieagent en de verpleegkundige niet meer in Aalsmeer kunnen wonen, dat is een keuze.”

Zijn conclusie was dat alle problemen die door Fransen en Buisma genoemd waren, een keuze is. Een ‘eigen schuld dikke bultconclusie’. Wanneer een voorzitter van een christelijke partij in zijn beschouwing aangeeft dat het CDA niemand laat vallen, ook niet wanneer het moeilijk wordt en vervolgens badinerend reageert op een serieus huisvestingsprobleem, dan vraag ik me af wat zijn woord waard is.

(Foto’s: schermafbeeldingen livestream)