Dorpshuis stroomde vol voor stevig debat over wonen en verkeer

Door: Joop Kok (beschouwing) Ik weet niet of het aan de locatie, de extra debattraining of de onderwerpen lag, maar er werd afgelopen woensdagavond in het Dorpshuis meer ruimte genomen voor het debat dan in The Beach. Er heerste een warme sfeer en het publiek was vooral vrolijk en goed gemutst. Ook de meeste lijsttrekkers hadden er zin in en deden hun best om er echt iets van te maken.

Niet iedereen, met name de wijze waarop Dick Kuin van Absoluut Aalsmeer de aandacht opeiste, riep bij mensen om mij heen wrevel op. Hij had kritiek op presentator Jerry Helmers omdat hij afweek van vooraf besproken vragen en wilde niet ingaan op de vraag wat hij de komende vier jaar hoopte te bereiken. Hetgeen de presentator deed verzuchten: “Zijn we hier nu een Linda de Molshow aan het houden of een politieke talkshow?” Ook Bart Kabout (CDA) en Sven Spaargaren (VVD) moesten het ontgelden. Die gedroegen zich te veel als een wethouder in plaats van een lijsttrekker en hadden meer oog voor het college dan voor de raad.

Een nieuwtje was wel dat Kuin aangaf om geen plaats te nemen in het college. “U persoonlijk zelf niet, maar uw partij wel?” vroeg Helmers. “Dat ligt eraan,” was het antwoord. “Wat een bescheidenheid mijnheer Kuin, zo ken ik u helemaal niet.” “Nou, u kent mij ook helemaal niet,” kreeg hij als reactie.

Tegen de haren in strijken
Een wat recalcitrante houding van Kuin die al vroeg duidelijk werd toen hij, in het eerste deel van de avond, samen met Bart Kabout en Sybrand de Vries (D66)  in debat ging over verkeer en inrichting. Toen het gesprek belandde op het voor Kudelstaart ooh zo knellende knooppunt Mijnsherenweg – N231, gaf hij als advies om bij de provincie te gaan dwarsliggen net zolang totdat ze ja zouden zeggen. De reactie van Sybrand de Vries kwam wat volwassener over: “Het is nooit verstandig om mensen die je nodig hebt tegen de haren in te strijken. Het is goed om met mensen samen te werken, Amstelveen en Uithoorn, die in hetzelfde schuitje zitten.” Bart Kabout zat wat beter in zijn vel dan een week eerder en trok regelmatig de discussie naar zich toe, om duidelijk te maken hoe hij over de dingen dacht. De Vries was daar wat terughoudender in.

Tijdens de 1-minuut pitch (elevator pitch), waarbij het de bedoeling is om met een krachtige presentatie van ca. 120-150 woorden de interesse te wekken voor jezelf, je idee en je partij, werden de verschillen nogmaals zichtbaar.

Bart gaf aan dat de partij goed geworteld is in Aalsmeer en Kudelstaart, Kudelstaart begrijpt en graag voor Kudelstaart aan de slag gaat. Veilige fietsroutes, bereikbaarheid voor zowel OV als de auto. Een goede fiets en wandelverbinding tussen het Corry Vonkpad en de Hoofdweg en investeren wil in de loswal. Hij eindigde met: “Spreekt dit je aan, stem dan CDA Aalsmeer Kudelstaart: Vertrouwd Dichtbij.”

Kuin riep, net als een week eerder, de mensen op om te gaan stemmen, “het vlammende betoog van Bart kan ik toch niet overtreffen,” was zijn reactie.

De Vries riep, net als een week eerder, de mensen op om het programma te lezen en zich af te vragen of ze hem wel of niet zien zitten. Net als Kuin nam ook hij niet de moeite om beknopt te duiden waar hij naar toe wil. Het idee van het gezin als hoeksteen van de samenleving is wat hem betreft minder vast omlijnd.

Wat er misging in het woonbeleid
In het tweede deel van de avond zaten Judith Keessen, Sven Spaargaren en Jelle Buisma aan de debattafel met als thema’s: wonen en arbeidsmigratie.

Alvorens daar op in te gaan eerst wat verduidelijking over hoe toch die wooncrisis kon ontstaan. Daarvoor moeten we terug naar 1988 toen er een boekje verscheen met de titel: Ontwerp nota volkshuisvesting in de jaren negentig waarmee het allemaal begon. Het afschaffen van subsidies voor woningcorporaties waardoor die minder gingen bouwen, het ontstaan van een vrije huursector met hoge huren en de bevordering van het eigenwoningbezit.  De nota werd gepresenteerd door de toenmalige staatssecretaris van Volkshuisvesting, Enneüs Heerma van het CDA.

Liberalisering
In het eerste decennium van deze eeuw ging er een andere politieke wind waaien. Er verschenen in die periode vanuit Economische Zaken en het CPB allemaal publicaties die stelden dat de marktwerking in de volkshuisvesting versterkt moest worden. Een noemenswaardig tegengeluid bleef uit. In 2015 wijzigde Stef Blok van de VVD de Woningwet en nam onder zijn leiding de verdere liberalisering van het woonbeleid toe. Ideeën van hoe er dan buiten de overheid om toch nog betaalbaar gebouwd zou kunnen worden, ontbraken. Blok liep grote vastgoedbeurzen in het buitenland af om beleggers aan te trekken die in Nederlandse woningen zouden investeren. Zij zouden een deel van de taken van woningcorporaties over moeten nemen. En dat lukte.

Maar de woningen die beleggers bouwen, zijn niet betaalbaar voor mensen met een middeninkomen. Mensen dus die nét te veel verdienen voor een sociale huurwoning. Dat komt doordat de grondprijzen en de bouwkosten flink zijn gestegen.

Een ontwikkelaar is geen filantroop
Beleggers kunnen niet én betaalbare woningen bouwen én rendement maken. Dat is ook de reden waarom er voor de nieuwe wijken Oosteinderdriehoek en Westeinderhage van niet meer dan 25 procent sociale huurwoningen wordt uitgegaan, dan de 43 procent die daar voor in aanmerking zouden komen. Van een ontwikkelaar kun je niet verwachten dat hij zich opstelt als een filantroop. Zowel het CDA en D66, de partijen die de onderhandelingen hebben gevoerd met de ontwikkelaars, lijken dat als een voldongen feit te accepteren. Het probleem dat er in de toekomst onvoldoende betaalbare woningen voor de bewoners van Aalsmeer zullen zijn, wordt genegeerd.

Geen soelaas
Of, gezien bovenstaande, de plannen van de VVD, FlorAalsmeer en GroenLinks/PvdA realistisch zijn daarvan weet ik een paar dingen zeker: de starterswoningen die gebouwd zijn tegenover de brandweerkazerne en die voor de VVD als voorbeeld dienen voor hun eigen ideeën, bieden geen soelaas. De bedoeling is dat er een stichting wordt opgericht die een bepaald percentage van de koopsom meebetaalt om de woningen betaalbaar te maken. Wanneer de koper vertrekt en de woning doorverkoopt gaat er van de winst een bepaald deel terug naar de stichting en het restende deel naar de verkoper. Zo gauw dat gebeurt is het weer een marktconforme woning.

Ook het plan van FlorAalsmeer biedt geen soelaas. Ik heb daar al eerder over geschreven en verduidelijkt dat er tegen alle beweringen van FlorAalsmeer in, er wel degelijk met een ontwikkelaar wordt samengewerkt en dat er ten opzichte van plannen als Westeinderhage en Oosteinderdriehoek er verhoudingsgewijs nauwelijks meer betaalbare woningen worden gebouwd. De tijdens de nieuwjaarsborrel met verve uitgesproken slogan: “Zeggen wat je doet en doen wat je zegt”, maakt FlorAalsmeer zo niet waar en dat vind ik jammer.

Bestuderen
En de plannen van GroenLinks/PvdA? Zeker de moeite waard om te bestuderen. Door gebruik te maken van innovatieve bouwmethoden als prefab, modulair bouwen, slim te ontwerpen en uit te gaan van lage grondprijzen zijn de kosten te drukken. Kijk ook naar Collectief particulier opdrachtgeverschap CPO en wie weet is er misschien  zelfs een woonwaterproject te realiseren.

Verder ingaan op het gevoerde debat lijkt mij, gezien de kern die ik van de oplossingen heb weergegeven, overbodig. De pitches die deze lijsttrekkers hielden leverden niet veel meer op dan de geboden oplossingen. De discussies na afloop waren hartverwarmend.

Slotdebat, uitslagavond en duidingsdebat        
Op maandag 16 maart vindt in de Burgerzaal van het Raadhuis van Aalsmeer van 20 tot 21.30 het slotdebat plaats. Ook wordt in dezelfde ruimte op 18 maart van 21 tot circa 23 uur de uitslag bekend gemaakt en zorgen Lynn van de Polder en Lifeblood voor een muzikale omlijsting. Op donderdag 26 maart vindt opnieuw in de burgerzaal een duidingsdebat  plaats van 20 tot 21 uur. Natuurlijk zijn belangstellenden van harte welkom en zijn alle avonden live of online te volgen.

(Foto’s: Arjen Vos)