Nieuwe Nederlanders: ‘We willen ons inzetten voor de samenleving’

Door: Jan Dreschler. Vorige maand werd Canan Sayi (46) Nederlandse staatsburger. Haar man Bahattin (52) was haar een jaar eerder al voorgegaan. Beiden zijn in 2020 met hun eenjarige zoontje naar Nederland gekomen. Bahattin was in Turkije werkzaam voor de ING Bank en hield zich bezig met IT-beveiliging. Hij stuurde daar een gespecialiseerd team aan. “Kennelijk was ik goed in mijn werk, want ik werd uitgenodigd om naar Nederland te komen om voor het hoofdkantoor te gaan werken. Dat was aan de ene kant een leuke uitdaging, maar ook een enorme stap.”

We spreken elkaar in hun smaakvol ingerichte dijkwoning in Kudelstaart. Die ambiance is niet per ongeluk, want Canan was in Istanboel binnenhuisarchitecte en niet zonder succes. Ze had onder andere het Apple-kantoor in Istanbul ingericht. Dat moet je dan dus wel achterlaten. Kortom, veel om over na te denken.

Romantisch land
Het was niet zo dat Nederland helemaal een onbekend land was. Ze waren hier al vier keer geweest, ook voor hun trouwen, en vonden het een leuk en ook wel romantisch land. Ze zagen ook wel in dat alles hier heel erg goed georganiseerd is en dat sprak hen aan. Dus de knoop werd doorgehakt en sindsdien is de liefde voor ons land alleen maar gegroeid.

Dynamisch werkgebied
Die ING Bank is best groot in Turkije en heeft een goed imago, vooral bij jongere mensen, omdat ze vooroplopen op het gebied van digitale dienstverlening. De taak van Bahattin en zijn team was en is om de beveiliging goed te organiseren en tegenwoordig houdt hij zich vooral bezig met auditing, dat wil zeggen controleren of alle IT-systemen voldoen aan interne regels en externe wet- en regelgeving. Banken hebben wat dat betreft met strenge regels te maken. Het ontwikkelt zich ook voortdurend doordat cybercriminelen nieuwe technieken ontwikkelen. Ook kunstmatige intelligentie speelt inmiddels een grote rol. AI biedt nieuwe mogelijkheden voor organisaties, maar kan ook gebruikt worden voor fraude. Kortom, het is een dynamisch werkgebied.

‘Istanbul is ook een beetje overleven’
Beiden woonden en werkten voor 2020 in het centrum van Istanboel. “Dat is in bepaalde opzichten een hele mooie stad, maar niet alles is er leuk. Het is ook wel een beetje overleven. Voordeel was dat ik vlak bij mijn kantoor woonde, maar toen dit naar buiten de stad werd verplaatst, moest ik dagelijks twee keer anderhalf uur reizen om er te komen. Dat is ook wel een element geweest bij onze keuze.”

Geordend en stabieler
Een heel verschil met Aalsmeer, vinden ze. “Het is hier toch een beetje hemel op aarde. Alles is groen. Ik kan gemakkelijk mijn werkplek bereiken en wij zijn ook heel erg onder de indruk van het schoolsysteem, dat goed georganiseerd is. Dus ook het belang van ons kind is gediend met het verblijf hier. Turkije is dan toch een veel chaotischer land. Niet dat we daaronder geleden hebben, maar hier is alles toch veel geordender en stabieler.”

Na vijf jaar konden ze een aanvraag doen om genaturaliseerd te worden tot Nederlander. “We besloten om dat te doen. Ik deed de inburgeringscursus en was daarmee een jaar eerder klaar dan Canan, omdat ik, werkend voor een Nederlands bedrijf, wat minder hoefde te doen.”

‘Onze zoon is nauwelijks te volgen’
De taal is nog wel een ding; er wordt verschillend gesproken. “Onze zoon spreekt de taal het beste. Als hij snel met zijn vrienden praat, is dat voor ons nauwelijks te volgen. Dan volgt Canan en voor mij is het nog het lastigste. Ik heb internationaal werk en stuur teams aan in Spanje, Polen en andere landen. Als we online vergaderen, is dat altijd in het Engels. Dus ik heb de minste gelegenheid om Nederlands te leren. Tegelijkertijd vind ik het wel heel erg belangrijk. Canan heeft wat meer mogelijkheden om het Nederlands op te pikken. Zij heeft geen vast werk, maar doet nog wel een aantal dingen online in Istanbul.”

‘We misten het dorpse gevoel’
Het gezin bezoekt de familie in Turkije één à twee keer per jaar. “Mijn vader is 86 en doet het nog goed, maar dat is wel een punt van zorg. Soms komt hij ook een aantal weken naar Nederland. Met de familie van mijn vrouw komen we af en toe als familie bij elkaar in Antalya. Zelf ben ik oorspronkelijk afkomstig uit een klein dorp in het centrum van Turkije. Canan is afkomstig uit een meer noordelijk gelegen plaats in de buurt van de Zwarte Zee. Dus we reizen heel wat af in Turkije, een land dat enorm groot is. Ik ging in Ankara naar de universiteit en we eindigden in Istanbul, maar we hebben altijd het dorpse gevoel gemist dat we hier weer terugvinden. En dat gunnen we ook onze zoon. Wonen in een plaats waar je vertrouwd bent en veel mensen kent.”

Verantwoordelijkheden
De beslissing om het Nederlanderschap aan te vragen, is niet lichtvaardig genomen. Daaraan ligt het besef ten grondslag dat het ook nieuwe verantwoordelijkheden met zich meebrengt. Je moet ook bijdragen aan de gemeenschap waar je lid van wordt. Maar uiteindelijk werd het een gemotiveerd besluit. “We willen ons inzetten voor de Nederlandse samenleving. Het was trouwens wel even wennen dat ik, toen ik recent bij een trip naar Engeland voor het eerst op het formulier moest invullen: ‘Dutch’.”

‘Nederlanders weten hoe ze hun land mooi moeten houden’
Bahattin is vol lof over Nederland. “Nederland blinkt uit doordat er hele goede ingenieurs zijn. Ook het watermanagement is top. En ook in mijn eigen werk zie ik dat mensen heel goed en analytisch te werk gaan. Nederlanders weten hoe ze hun land mooi moeten houden, niet alleen wat betreft het groen, maar ook met het in ere houden van oude gebouwen.”

De directheid van Nederlanders is iets waarvan hij zegt: “Soms is het goed, soms vind ik het lastig. Je kunt mensen ook beschadigen door al te bot te zijn.” Bahattin weet als geen ander hoe groot culturele verschillen tussen landen zijn, omdat hij internationaal werkt en cultuur ertoe doet. Je wilt een boodschap overbrengen, maar een boodschap kan in verschillende culturen heel verschillend aankomen.

Belasting
Een van de dingen die hij in Nederland opmerkelijk vond, waren de vele vormen van belasting die hier geheven worden. “In Turkije is dat allemaal wat simpeler. Maar daar weet je niet precies wat er met je geld gebeurt, en hier is wel heel erg zichtbaar wat je daar als burgers ook voor terugkrijgt, namelijk een heel mooi land met goede voorzieningen. Dus ik betaalde trouw alles wat er binnenkwam, zelfs al begreep ik de strekking er niet altijd van. In die beginperiode had ik wat dat betreft makkelijk opgelicht kunnen worden.”

Taal leren is prioriteit
Andere verschillen zijn dat in Turkije veel meer dingen spontaan gebeuren en hier dingen veel meer worden gepland. “Daar moet je wel aan wennen. Maar als je de mensen beter leert kennen, zie je dat er ook hier warme onderlinge banden zijn. Echte vrienden in Aalsmeer hebben we nog niet. Daarvoor zijn we hier ook te kort, maar we hebben wel goed contact met de buren. En dat mijn Nederlands nog niet helemaal top is, is iets waar ik me wel een beetje voor schaam. Het is dan de eerste prioriteit om dat goed te leren.

(Foto’s: Jaap Maars)