Door: Jan Dreschler. Ik sta voor een rijtjeshuis in Nieuw Oosteinde, getooid met oranje vlaggetjes. Hier lijkt een typisch Nederlands gezin te wonen. Maar niets is minder waar, of toch wel? Het gaat om Blessing Rukainga, zijn vrouw Vongai en hun kinderen Chikomborero, Munashe en Ropafadzo. Vier van de vijf werden geboren in Zimbabwe en de jongste in Denemarken. Sinds 2020 is het gezin in Nederland. Drie weken geleden werden ze allemaal Nederlands staatsburger.
Blessing is 42 jaar oud en werd geboren in Harare, de hoofdstad van Zimbabwe, in een middenklassegezin. Zijn vader was accountant. Aan zijn jeugd bewaart hij goede herinneringen. “Ik groeide op in een prachtig land. Gedurende vier jaar werkte mijn vader in de Eastern Highlands, waar het mooi weer was en waar de bergen waren. In Zimbabwe wordt door iedereen Engels gesproken omdat het een voormalige Engelse kolonie (Rhodesië) is. Verder spraken we thuis Shona.”
Hyperinflatie
Na de lagere school volgde Blessing de middelbare school en ging hij naar de Universiteit van Zimbabwe om computer science te studeren. Na de onbezorgde jeugd kwamen er rond 1999 allerlei economische problemen in het land. Dat was zowel wat betreft de overheid als door de hyperinflatie. “Het geld werd minder waard, soms meerdere keren per dag, en je kon daaraan alleen ontkomen door naar dollars te vluchten. En eigenlijk is een deel van die problemen nog steeds niet opgelost.”
Speciale truc
Na zijn studie werkte Blessing als software engineer voor twee banken met de software van het internationale Temenos Banking Software. Na een aantal jaren stapte hij over naar een Temenos partner, waarbij hij voor zijn werk ook veel moest reizen binnen het continent Afrika. Daar maakte hij kennis met verschillende culturen.“Dat was ook naar landen waar ik de taal niet machtig was. Ik had toen een speciale truc. Ik leerde voor elk land een zin in de betreffende taal, en wel deze: ‘Ik kan jouw taal niet spreken. Spreek je Engels met mij?’”
Uiteindelijk besloot hij te solliciteren bij Temenos zelf. Hij werd er softwarearchitect en werd geplaatst in de hoofdstad van Denemarken, Kopenhagen. Inmiddels was hij getrouwd, met het derde kind op komst. De kinderen gingen naar een Deense school. Dat was best wel pittig voor ze. Ze bleven er vier jaar. Toen kwam de overplaatsing naar Nederland. Eerst woonden ze twee jaar in Amstelveen om vervolgens een woning in Aalsmeer te betrekken.
COVID had ook voordeel
“Het begin in Nederland was raar, want het viel midden in de COVID-tijd. Dat maakte de kennismaking met Nederland wel tot iets wonderlijks, want er werd vooral vanuit huis gewerkt. we hadden weinig contact met de omgeving. Dan zit je in een vreemd land, je kunt er niet op uit, je kunt geen mensen ontmoeten.”
“Aan de andere kant,” zegt hij, “was het voor ons misschien wel gemakkelijker, want wij hadden hier immers geen contacten die we tijdens de COVID-periode moesten missen.”
‘Nederland is een goed land’
Na de COVID-periode begonnen ze langzamerhand Nederland te verkennen. Dat varieerde van uitjes naar het strand tot het ontdekken van Amsterdam. En vooral ook het ontdekken van wat er voor kinderen te doen is. “Nederland is een goed land. En uiteindelijk kwamen we tot de slotsom: als we hier toch lang zullen zijn, is het misschien ook wel goed om de Nederlandse nationaliteit te verkrijgen. Het maakt ook het reizen voor ons gemakkelijker.”
“Ik mis Zimbabwe wel, maar tegelijkertijd is het een land waar nog veel problemen zijn, ook economisch. Het is dan wel relatief vredig op dit moment, maar politici blijven politici en er zijn nog best wat problemen. Mensen zitten vast aan hun gewoonten en komen daar niet zomaar los van. Daarom houd ik ook zo van reizen. Als je kennismaakt met verschillende culturen, leer je ook dat er veel verschillende manieren zijn om je doelen te bereiken.”
Vliegtuiggeluid storende factor
Aalsmeer ervaren ze als een open gemeenschap, meer dan Amstelveen. Alleen is het geluid van de vliegtuigen wel een storende factor. De gelegenheden om Nederlands te spreken zijn niet zo talrijk. Er is wel wat contact met de buren, maar hij hoeft niet vaak naar het bedrijf toe en werkt veel vanuit huis. Hij pikt het Nederlands op via de radio. De kinderen gaan naar een Engelse school, waar ze overigens ook wel Nederlandse les krijgen. De keuze daarvoor werd gemaakt omdat ze het de kinderen na de Deense ervaring niet extra moeilijk wilden maken. “Maar ze spreken al beter Nederlands dan ik.”
WK voetbal op de voet gevolgd
Blessing is van huis uit sportief. “Ik heb volleybal gespeeld en was actief in voetbal. Nu help ik met het coachen van het elftal van mijn zoon bij Roda ’23 in Bovenkerk. Ook daar heb ik Nederlands voor nodig.” Het wereldkampioenschap volgt hij op de voet. Zoals vrijwel elke Nederlander heeft hij ook wel een mening over de ideale opstelling en de tactiek. “In Zimbabwe wordt ook gevoetbald, maar ze zijn er op het WK niet bij.”
De naturalisatiecursus heeft hij niet als heel ingewikkeld ervaren. En als we van het Engels afstappen, blijkt hij ook best een beetje Nederlands te spreken. “Ik heb geleerd dat de naam Aalsmeer met water en met vis te maken heeft.”
Grote verschillen
“Doordat ik veel gereisd heb en gewend ben om in verschillende culturen te vertoeven, was de overgang naar Nederland niet zo groot. Zou je zo van Zimbabwe overgeplant worden naar Nederland, dan zou dat wel het geval zijn, want er zijn grote verschillen.” Als voorbeeld noemt hij kleding. “In Nederland lopen de mensen er meestal wat casual bij. In Zimbabwe is alles veel formeler, zeker als het om de werksituatie gaat. Mensen dragen dan een kostuum met stropdas.”
Een ander punt is dat familie in Zimbabwe heel belangrijk is. “Het is min of meer je support system. Familieleden zorgen voor elkaar. Dat heb je in westerse landen minder en daar moet je wel aan wennen.”
(Foto’s: Jaap Maars)
/LJ-de-Vries.png "LJ-de-Vries")
