Varend monument blikvanger bij Fort én Praamplein

Door: Jan Dreschler. Stel je voor: je loopt op een koude winterdag door Aalsmeer. Je komt net uit de Albert Heijn voor een snelle boodschap, en opeens is er kerstmuziek en wordt er warme chocolademelk geschonken. Dat kan je rond de kerstdagen gebeuren op het Praamplein. Van 19 tot 24 december ligt daar, bij het invallen van de duisternis, de fraai verlichte tjalk van Evert en Elise Westerveld.

‘Onze wens is dat heel Aalsmeer van dit schip kan genieten’

Momenteel ligt varend monument de Dankbaarheid aangemeerd in Fort Kudelstaart waar het vooral dankzij de verlichting een opvallende verschijning is. In de gezellig ingerichte kajuit vertelt Evert over dit bijzondere schip en over het kerstinitiatief.

Werkzaam bij de luchtverkeersleiding en wonend in Amstelveen spreekt Evert met veel liefde over Aalsmeer. “Het is echt het verschil tussen een stad en een dorp en wij komen er graag.”

Evert en Elise zijn meelevend lid van de Lijnbaankerk. Evert is iemand bij wie het geloof een duidelijke plek heeft in zijn leven en hij is daar heel open over. Vanuit dat perspectief vertelt hij ook over de Dankbaarheid. Dat verhaal kent een lange aanloop en startte in juli 2021 toen hij erachter kwam dat het platbodem-turfschip waarop zijn oma was geboren nog bestond. Het bleek een uitgewoond arkje te zijn bij een vervallen camping in Kerkdriel.

Project liep vast
Na de familiegeschiedenis bestudeerd te hebben groeide het idee om het schip van de sloop te redden. De aankoop ging niet vlot maar uiteindelijk kon hij zich eind 2022 eigenaar noemen van het verwaarloosde achttien meter lange schip met de naam Vertrouwen. Daarmee kwam een restauratieproject op gang waarvoor een scheepsarchitect in de hand werd genomen. Maar het ontwerpproces in Harlingen liep al snel vast. Het schip moest een maatschappelijke functie krijgen én historisch blijven. Die eisen bleken niet te verenigen.

‘Precies wat wij zochten’
Evert ging in gesprek met de werf: “Er moet eigenlijk een tussenschip komen, want dit project gaat te lang duren.” Maar ook dat viel tegen. Na verschillende schepen afgekeurd te hebben kwam er een mail van de werf: “Nu wij erover nadenken… wij hebben op de werf een schip onder dekzeil liggen dat misschien wel is wat jullie zoeken.”

Evert en Elise waren meteen verkocht toen zij het schip, de Dankbaarheid zagen. “Het was precies wat wij zochten.” En zo werden zij in november 2023 eigenaar van een tweede schip.

Hudson
De Dankbaarheid kent een lange geschiedenis. In 1894 gebouwd in Krimpen aan den IJssel, is hij ruim vijftien meter lang en bijna vierenhalve meter breed. Het schip werkte zijn hele leven en werd in de jaren ‘60 uit de vaart genomen. Daarna heeft het lang weg liggen roesten totdat particulieren hem opknapten tijdens een zes jaar durend bouwproces. In 1976 werd het schip overgebracht naar New York om daar op de Hudson te varen in het kader van het 200-jarig bestaan van de Verenigde Staten. Vanaf 1977 was het in handen van Sigma Coatings in Uithoorn om met relaties te varen. Dit stopte tijdens de coronapandemie, waarna het op de werf in Harlingen ‘onder zeil’ ging.

Varend monument
Officieel is het een paviljoentjalk, verwant aan de Friese skûtsjes. Door de authentieke manier waarop het schip gerestaureerd is, wordt hij aangemerkt als een varend monument. Na de aankoop moest er wel het nodige gebeuren, zodat deze zomer meegedaan kon worden aan SAIL Amsterdam, wat een groot succes was.

De Vertrouwen is inmiddels gesloopt. Het ‘tussenschip’ bleek uiteindelijk de eindbestemming.

Stichting tot behoud
Om dit varend monument in stand te houden hebben Evert en Elise een ANBI stichting opgericht. “Onze wens is dat heel Aalsmeer kan genieten van een klassieke zeilende platbodem op de Westeinderplassen. Wij hopen dat de gemeenschap van Aalsmeer de Dankbaarheid in het hart sluit en dat het onderdeel wordt van de Aalsmeerse watersportcultuur.”

Tijdens het vaarseizoen willen Evert en Elise ook graag vaartochten en activiteiten organiseren voor vrijwilligers en donateurs van de stichting. “De afgelopen twee jaar waren de vaarseizoenen kort door al het onderhoud, maar de komende jaren zal er steeds meer gevaren worden.” Evert en Elise organiseren ook wel activiteiten vanuit de Lijnbaankerk. “Zo hebben we dit jaar twee keer een spontane ‘Sing-in’ gedaan op de Westeinder. Het verlichten van het schip rondom de feestdagen zien we als een promotie van het schip en de stichting. Het zingen van kerstliederen is een activiteit van de gezamenlijke Aalsmeerse kerken.”

Chocolademelk en kerstmuziek
Het ‘kerstinitiatief’ is dat de Dankbaarheid van 19 tot 24 december een ligplaats heeft aan de passantensteiger langs het Praamplein. “Er is vergunning verleend om er chocolademelk te schenken en er is kerstmuziek. Dat belooft een bijzondere sfeer op te leveren.”

Op de aangegeven dagen is er een kraampje met chocomelk van 16 tot 17.30 uur. Op zaterdag en zondag is er bovendien van 19 tot 20 uur levende muziek vanaf het schip, en worden kerstliederen gezongen. Ook is er vrijdag vanaf 17 uur ‘Christmas Carolling’ en is er zaterdag vanaf 18 uur een Dickenskoor.

‘Zeilen is magisch’
“Natuurlijk is het gekkenwerk om als particulier zo’n oud schip te kopen. Het kost bakken met geld om het in de vaart te houden. Maar we houden van dit schip, dus de tijd, en het geld, steken we er met liefde in. Je kunt ermee varen op de motor, maar als het zeil wordt gehesen komt het schip tot leven. Zeilen met het schip is werkelijk magisch. En we merken dat het schip iets met mensen doet; daar willen we graag mooie dingen mee doen.”

Zie voor meer informatie over de stichting tot behoud: dedankbaarheid.org

(Foto’s: Arjen Vos)