Binnenkort eerste schep in de grond voor ‘natuurlijk begraafpark’

Door: Arjen Vos. De mededeling vorig jaar dat naast de Algemene Begraafplaats aan de Ophelialaan een natuurbegraafplaats wordt aangelegd, kwam voor veel Aalsmeerders als een verrassing. Volgens Heleen Smits, manager van Gedenkpark Zorgvlied en ook verantwoordelijk voor de begraafplaats in Aalsmeer, past het idee in de trend dat steeds meer mensen kiezen voor een natuurlijk graf. Na de zomer wordt gestart met de aanleg. Bijzonder is dat er ook ruimte wordt gereserveerd voor dieren.

Een deel van het grasland tussen Algemene Begraafplaats, Molenvliet, Thijsselaan en Linnaeuslaan wordt momenteel kort gehouden door een aantal paarden. Op een ander gedeelte stonden bijenkasten maar die zijn inmiddels weggehaald. De natuur tiert daar inmiddels welig en er is niet veel fantasie voor nodig om hier een toekomstige natuurbegraafplaats in te zien. Liever gebruikt Heleen Smits de term ‘Natuurlijk Begraafpark’ omdat het om een uitbreiding gaat van de bestaande begraafplaats. De strook van pakweg 50 bij 200 meter biedt straks ruimte voor 510 gewone graven en 400 urnengraven.

Tijdgeest
Natuurlijk begraven past volgens Smits in de huidige tijdgeest. “We horen steeds vaker dat mensen voor langere termijn een plekje in de natuur willen als laatste rustplaats. De laatste tien jaar heeft dat idee een ontwikkeling doorgemaakt. We vinden het belangrijk dat we dit kunnen waarmaken voor de Aalsmeerders.” Ze verwijst naar de zogenaamde ‘ecologische grafwijken’ die op Zorgvlied zijn aangelegd: plekken zonder stenen grafmarkering waar alleen varens groeien en waar niets anders dan een boomschijf met opschrift kan worden neergelegd als aanduiding voor het graf van de overledene.

“In Aalsmeer gaan we het anders doen omdat we hier kunnen starten met een stuk grond waar nog niemand begraven ligt. Het krijgt een meer landelijker karakter. In eigen beheer is een landschapsplan gemaakt met een natuurlijke uitstraling.”

Kweekbedden
In grote lijnen vertelt Smits dat vanaf de huidige vijver, gelegen tussen de aula en het nog braakliggende land, een verbindingsbrug wordt gemaakt als entree naar het begraafpark. Bijzonder is dat de graven iets verhoogd worden aangelegd. De achterliggende gedachte hierbij is de gelijkenis met vroegere kweekbedden waarmee een link wordt gelegd naar het Aalsmeerse kwekersverleden.

Bijzondere ervaring
Vanaf een verzamelplek volgt een pad waarlangs urnen begraven kunnen worden. Dat je straks langs de graven richting de molen kunt wandelen moet volgens Smits een bijzondere ervaring zijn. “Een park om het wandelen is al heel fijn maar als je kunt wandelen om iemand te gedenken heeft dat nog veel meer betekenis. Je denkt aan die persoon, hoort een vogeltje of ziet een plantje waar die persoon blij van werd. Dat is toch een andere beleving dan een gewone wandeling.”

Alles afbreekbaar
Smits benadrukt dat natuurlijk begraven ook echt tot in detail ‘natuurlijk’ moet gebeuren. “Alles wat het graf ingaat moet biologisch afbreekbaar zijn. Begraven kan uitsluitend in ecologische kisten, manden of urnen. Het materiaal mag geen fineer, spaanplaat of metalen schroeven bevatten en kleding mag niet van nylon of ander synthetisch materiaal zijn. Er wordt nauw contact onderhouden met uitvaartondernemers die daar volgens afgesproken richtlijnen op toezien.”

Boomschijf
Uitzonderingen worden gemaakt als overledenen over metalen protheses beschikken in de vorm van kunstgewrichten. Ook voor de plaatsing van gedenkmonumenten gelden strikte regels. Net als op Zorgvlied mag het graf alleen met een boomschijf gemarkeerd worden. Ruimte voor gezamenlijke (familie)graven is er, maar bij natuurlijk begraven kan dit alleen in graven van ééndiep en naast elkaar.

In het natuurlijk begraafpark komt ook een sectie voor dieren. Uitsluitend huisdieren wel te verstaan. Voor een exacte definitie daarvan worden nog regels opgezet om te voorkomen dat iemand een paard als huisdier beschouwt.

Meer rust
Een ander aspect wat het voor mensen aantrekkelijk maakt om voor natuurlijk begraven te kiezen, is het feit dat er wordt uitgegaan van 50 jaar grafrust. In tegenstelling tot een algemeen graf dat al na tien jaar geruimd mag worden en een eigen graf dat steeds met tien jaar verlengd wordt. “Zo’n langere termijn geeft mensen letterlijk meer rust,” aldus Smits.

(Foto’s: Arjen Vos)