Op de sterfdag, een jaar geleden, van Han Carpay een column voor zijn geesteskind Aalsmeer Vandaag schrijven… Daarvoor viel ik terug op de VBA-Agenda 1987, die ik samen met hem mocht maken ter gelegenheid van het 75-jarige veilingjubileum. We werkten toen allebei voor de Aalsmeerse voorloper van het huidige FloraHolland. Als je die agenda nu doorbladert en stukjes leest, signaleer je trendbreuken die zich in de tuinbouw en Aalsmeer hebben voorgedaan, wat er is verdwenen en de eeuwige discussies die er altijd zijn.
De toenmalige directie, onder leiding van de flamboyante André Mulder, hield wel van een feestje. En het paste prima in die tijd van concurrerende bloemen- en plantenveilingen om Aalsmeer stevig te positioneren. Het vijftienjarige bestaan van de fusieveiling VBA met daarvoor 60 jaar de veilingen CAV en Bloemenlust was de enigszins gezochte aanleiding, waarvoor overigens de leden al vijftien jaar via een mysterieus gevormd fonds hadden gespaard. Ja, dat kon toen nog.
Geen gedenkboek
Han kwam met het briljante idee om in plaats van het zoveelste gedenkboek een VBA-agenda te maken. Voor alle leden, kopers en medewerkers, oplage 15.000 exemplaren. En in die agenda geschiedenisfeiten en feitjes op de betreffende dagen in het veilingverleden, terugblikken én toekomstvoorspellingen, interviews. 'Een kruising tussen een gezellig feest en een plechtstatig gedenkboek' schreef Han er zelf in. Ook uniek: de agenda verscheen op 5 november al 1986, bijna 300 pagina's dik, ter gelegenheid van de start van het jubileumjaar… en geheel toevallig bij de opening van de toen nog Nationale Bloemen Vaktentoonstelling in de VBA.
Veel verdween
Die later wereldvermaarde tentoonstelling is een van de vele verdwenen fenomenen uit de rijke Aalsmeerse tuinbouwgeschiedenis en werd voor het laatst in 2012 (!) onder de titel International Horti Fair in Amsterdam gehouden. Het Aalsmeerse Bloemencorso is verdwenen, het iconische kantoorgebouw van het in 2012 (!) koninklijk verklaarde FloraHolland staat op het punt te worden gesloopt en van de meer dan 200.000 toeristen bezoekt nu nog een kwart de ooit toeristische topattractie. De teelt van bloemen en planten verdwijnt langzaam maar zeker, niet helemaal: het productiegebied ondergaat een transformatie.
Eeuwige discussies
Die transformatie en opschaling naar een ander niveau is een van de voorbeelden van de eeuwige discussies. Getrokken door het regionale samenwerkingsverband Greenport Aalsmeer is een proces ingezet, met € 10 miljoen provinciaal en Europees geld als smeerolie, om kansrijke subgebieden te ontwikkelen en verouderd glas op te ruimen. In 1981 werd Aalsmeer eerder al aangewezen als 'reconstructiegebied'. In 1912, 1915 en 1916 werd er, zo lezen we in de VBA-agenda, volop gesteggeld over de veilplicht. Nu ruziet FloraHolland weer volop, dit keer met West-Friese tulpenbroeiers die hun eigen afzet organiseren en dat nog even willen doen met veilingfust (dat zijn emmers). In 1986 werd de Deense kar naast de stapelwagen van de veiling geaccepteerd en ook daarover is nog altijd een zekere onenigheid. In 1983 flopte de voorverkoopveiling, nu lijkt het erop dat dit in de vorm van 'af tuin veilen' weer wordt geïntroduceerd…
Beste jubileumboek ooit
'De VBA-agenda is het beste jubileumboek dat ik ken', zei een historicus mij ooit. Gebruikers konden bijna iedere dag een veilingwetenswaardigheidje of belangrijk feit uit de rijke geschiedenis lezen. Natuurlijk ook historisch verantwoorde stukken, maar ook de legendarische 1 april grappen waarmee we lezers van de veilingkrant in de gordijnen kregen. Interviews met de toenmalige president van De Nederlandse Bank Wim Duisenberg, het hoofd van het Israëlische Ministerie van Landbouw en de Nederlandse premier Lubbers. Over de kopersstaking in 1934, de eerste seringen in 1976 op 21 oktober: hfl 6,40 per tak, van de fa. Heeren. Over de vele hoogwaardigheidsbekleders en hun bezoek aan de Aalsmeerse veiling: Het Deens Koningspaar, Churchill, Peres, Koningin Elisabeth, Truman, de Chinese premier in 1985, prins Claus. Hij opende in 1972 de nieuwe VBA, vijf jaar daarvoor was dat nog ondenkbaar. Toenmalig VBN-directeur Jan van Doesburg, ooit directeur van het ook verdwenen Proefstation Aalsmeer, voorspelde in de VBA-agenda van 1987 dat er bij het volgende jubileum in 2012 één gefuseerde Nederlandse veilingorganisatie voor bloemen en planten zou zijn. Onzinnig, zeiden alle anderen. Hij zat er helemaal naast: het zou 2008 worden toen de VBA opging in FloraHolland.
Han Carpay legde in 1986 de basis voor dit fantastische initiatief en 31 jaar later realiseer ik me op zijn sterfdag weer, dat het een blijvende eer is om met hem hierbij te hebben samengewerkt.
Dank Han
42