Door: Arjen Vos. Bij de herdenking op het grasveld aan de Buismalaan in Aalsmeer-Oost ontbrak dit jaar Con Amore. De tijd was tekort gebleken om het onlangs opgeheven mannenkoor te kunnen vervangen door een ander gezelschap zodat gekozen was voor muziek op band. Trompettist Boet Kaaijk, net afgestudeerd aan het conservatorium, zorgde bij het Wilhelmus voor versterking.
Rondom het monument Hells Fury liep het richting half acht steeds voller. Voor de eerste keer maakten hier de scouts van WIOL en Willem Barendsz hun opwachting. Met tientallen leden waren zij in uniform gekomen om eer te betuigen aan de gevallenen en stil te staan bij vrede en vrijheid. Toespraken waren er van Anjo van Staaveren en Ronald Ganzeboom namens het wijkbestuur, wethouder Sybrand de Vries namens de gemeente en gedichten van kinderen en dorpsdichter Marcel Harting.
‘Alle beetjes goed voorkomt misschien wel fout’
Anjo van Staaveren stipte aan dat oorlog bij steeds minder mensen ‘van ons’ in het geheugen ligt maar dat er steeds meer mensen in ons land wonen die een recente oorlog hebben meegemaakt. Daarvan waren er ook bij deze herdenking enkelen aanwezig. Met name uit Oekraïne afkomstig. Ze vertelde verder dat de meeste Nederlanders 86 jaar geleden niet extreem goed of extreem fout waren maar ergens tussenin: stil, afwachtend en bang en in de veronderstelling dat het zo’n vaart niet zou lopen met die oorlog. Ze eindigde met het benadrukken van het belang om jezelf steeds af te vragen wat goed is en wat fout en hoe jezelf kan bijdragen aan goed. “Want alle beetjes goed voorkomt misschien wel fout.”
‘Het zit in de menselijke natuur’
Ronald Ganzeboom herinnerde in zijn toespraak aan zijn opa’s en oma’s in het oosten van het land die zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog hadden meegemaakt. Hun nare ervaringen beletten hen niet om later reisjes langs de Rijn en Moesel te maken. “De moffen waren immers ook gewoon mensen…” zo luidde hun verklaring. Ganzeboom vroeg zich af hoe het mogelijk is geweest dat deze mensen in een periode van twaalf jaar zes miljoen joden vermoordden en een oorlog ontketenden die nog eens meer dan vijftig miljoen mensenlevens kostte. “Duitsers waren voor 1933 niet crimineler of slechter dan de gemiddelde Tsjech, Deen, Zwitser of Engelsman. Het antwoord is simpeler dan we denken: omdat ze mensen waren, het enige wezen dat onder bepaalde omstandigheden en onder bepaalde leiders in staat is genocide te plegen. Het zit in de menselijke natuur.” Volgens hem hoef je niet ver te kijken om daarvan bevestiging te krijgen: “Oorlog is geen verleden tijd.” De aanblik van de Oekraïense gasten op het terrein bewees zijn stelling.
Het goede lot
Wethouder Sybrand de Vries refereerde aan een kunstwerk op zijn werkkamer, vervaardigd door een Oekraïense die de oorlog in haar land ontvluchtte. “Dit kunstwerk doet mij dagelijks herinneren aan het goede lot dat ons geschonken is door toevallig geboren te zijn in dit stukje vredige wereld. En aan de noodzakelijke inspanning die wij moeten verrichten om een minimum aan verlichting te bieden aan de noden in de rest van de wereld, hier én daar.”
Bij het ‘hier’ refereerde hij aan zijn eigen portefeuille met daarin de lokale opvang van Oekraïeners en statushouders. Net als Ganzeboom bracht ook hij zijn voorouders ter sprake. Moeder groeide op een steenworp afstand op van de plek waar de Hells Fury neerkwam, zes mannen het ultieme offer brachten en nu het monument staat. Het gezin had te maken met schaarste, mee-eters uit Amsterdam en ontsnappen aan razzia’s voor de Arbeiseinsatz. Dat hij na het Wilhelmus samen met zijn moeder een krans legde was een mooi gebaar.
Na het afsluitende defilé was het tijd voor koffie en ontmoeting en gingen bezoekers huiswaarts met het boekje ‘Oorlog Verandert Mensen’ onder de arm.
(Foto’s: Ton van Eenennaam, zie ook de galerij onder de advertentie van Kinderhulp Afrika)
/LJ-de-Vries.png "LJ-de-Vries")
