Fysiek zwaar werk in kas en logistiek: zo voorkom je klachten

In en rond Aalsmeer werken veel mensen in de sierteelt, de bloemenhandel en de logistiek die daarbij hoort. Het is werk met een duidelijk ritme: vroeg beginnen, veel bewegen en in drukke periodes flink doorpakken. Dat geeft voldoening, maar het vraagt ook veel van het lichaam. Rug-, schouder- en polsklachten liggen op de loer, vooral als ze jarenlang ongemerkt worden opgebouwd. Hoe zorg je ervoor dat je dit werk gezond kunt blijven doen?

Waar zit de belasting? Fysieke klachten ontstaan zelden door één verkeerde beweging. Meestal is het een optelsom van kleine belastingen die dag in dag uit terugkomen. In de teelt en handel gaat het vaak om:

• Herhaalde bewegingen, zoals snijden, bossen en sorteren.
• Tillen en duwen van kratten, karren en emmers.
• Langdurig staan of werken in een gebogen houding.
• Werken in wisselende temperaturen en een vochtige omgeving.
• Hoge werkdruk tijdens piekmomenten, waardoor pauzes erbij inschieten.

Juist die combinatie maakt het lastig. Wie moe is, let minder op zijn houding, en wie onder tijdsdruk werkt, neemt sneller een kortere route die zwaarder is voor het lichaam.

Wat kan een werkgever doen?
De eerste stap is in kaart brengen waar de risico’s zitten. Elke werkgever met personeel is verplicht een risico-inventarisatie en evaluatie te maken. Die levert een concreet overzicht op van wat er beter kan. Daarnaast kan een werkplekonderzoek helpen: een specialist kijkt dan naar de werkplek zelf, naar de hoogte van tafels en banden, de afstanden die gelopen worden en de manier waarop mensen tillen.

Vaak zijn de oplossingen eenvoudiger dan gedacht. Werkhoogtes aanpassen, hulpmiddelen inzetten voor zwaar tilwerk, taken afwisselen zodat niet steeds dezelfde spieren worden belast, en korte pauzes inroosteren in plaats van ze over te laten aan het moment. Organisaties zoals Verdi groep combineren dit soort preventie met begeleiding als iemand toch uitvalt, zodat er ook aandacht is voor een verantwoorde terugkeer.

Wat kun je zelf doen?
Ook als medewerker heb je invloed. Een paar gewoontes die in de praktijk verschil maken:

• Til vanuit je benen, houd de last dicht bij je lichaam en draai niet met je romp terwijl je tilt.
• Wissel van houding als je lang staat of gebogen werkt, al is het maar even.
• Meld klachten vroeg, ook als ze nog klein lijken. Kleine klachten zijn makkelijker te verhelpen dan grote.
• Zorg buiten het werk voor beweging die je lichaam sterker maakt, zoals wandelen, fietsen of krachttraining.
• Gebruik de hulpmiddelen die er zijn, ook als het even sneller lijkt zonder.

Seizoenspieken en tijdelijke krachten
Een bijzonder aandachtspunt in deze sector zijn de drukke periodes rond feestdagen en in het voorjaar. Dan wordt er veel overgewerkt en komen er tijdelijke medewerkers bij die het werk nog niet kennen. Een korte, praktische instructie over werkhouding en tillen bij de start loont dan de moeite. Hetzelfde geldt voor duidelijke afspraken over pauzes, juist als het druk is.

(Partnerbijdrage TT)